Welke thermostaat bij vloerverwarming

Bij vloerverwarming regelt niet de thermostaat maar de aanvoertemperatuur, en de thermostaat corrigeert alleen wat daarnaast overblijft. Dat maakt een weersafhankelijke regeling met een buitenvoeler de juiste keuze voor een vloer die de hoofdverwarming is, en achter een warmtepomp de enige die werkt. Het aantal thermostaten volgt daarna uit het aantal gebruikspatronen in de woning, en dat is bijna nooit hetzelfde als het aantal kamers.

Waarom een radiatorthermostaat hier niet past

Een thermostaat voor radiatoren meet de luchttemperatuur en grijpt in binnen minuten, want een radiator is binnen een kwartier warm en binnen een kwartier koud. Dat regelgedrag is voor een vloer verkeerd: die reageert in uren, dus elke correctie die de thermostaat nu maakt landt pas als de situatie alweer anders is. Het resultaat is een kamer die om beurten te warm en te koud staat.

Wat een vloer nodig heeft is een lange cyclus. Een tot twee schakelingen per uur in plaats van zes, en een schakelverschil van ongeveer een halve graad zodat de regeling niet op elke wolk reageert. Dat staat bij een geschikte thermostaat in de instellingen; bij een overgenomen radiatorthermostaat staat het op de verkeerde waarde en kan het vaak niet eens anders.

Daarom begint onze regeling altijd bij de stooklijn en niet bij het kastje aan de wand. De stooklijn laat de aanvoertemperatuur met de buitentemperatuur meelopen, zodat de vloer in november iets anders afgeeft dan in februari zonder dat iemand iets instelt. De thermostaat vangt daarna alleen op wat de zon, het koken en de bezoekers erbij doen.

Aan en uit, modulerend of weersafhankelijk

De eenvoudigste uitvoering is een droog contact: de thermostaat maakt of verbreekt een verbinding en de ketel gaat aan of uit op een vaste aanvoertemperatuur. Dat werkt, en het is de goedkoopste oplossing, maar de ketel draait dan in korte beurten op een temperatuur die bijna altijd hoger staat dan de vloer op dat moment vraagt.

Een modulerende thermostaat, in de praktijk op OpenTherm, geeft een gevraagde aanvoertemperatuur door in plaats van een aan-signaal. De ketel brandt daarmee langer op een lager vermogen, condenseert beter en de aanvoer zakt mee als de vraag zakt. Op een cv-ketel met een vloer eronder is dit de ondergrens van wat wij adviseren.

Weersafhankelijk gaat een stap verder: een buitenvoeler aan de noordzijde bepaalt de aanvoer, en de ruimteregeling is alleen nog correctie. Achter een warmtepomp is dit niet langer een keuze, want daar bepaalt de gevraagde watertemperatuur het rendement, en een pomp die om de aan-vraag van een kamerthermostaat heen moet werken, draait structureel warmer dan nodig. Onze prijs voor een thermostaat met buitenvoeler en stooklijn is 285 euro exclusief btw.

Hoeveel zones een woning nodig heeft

Een zone is een stuk van de woning met een eigen voeler, een eigen ingestelde temperatuur en een of meer lussen die daaraan hangen. Het aantal zones volgt uit het aantal gebruikspatronen en niet uit het aantal ruimtes. Een open benedenverdieping waar iedereen op dezelfde uren is, is een zone, ook als er vijf lussen in liggen.

Een werkkamer die twee ochtenden per week wordt gebruikt, een slaapkamer die koeler mag en een badkamer die om half zeven warm moet zijn, hebben elk een eigen ritme en dus een eigen zone. Dat zijn in een gemiddelde rijwoning in dit werkgebied drie tot vijf zones, en niet acht.

Onze prijzen lopen daarmee mee: 160 euro exclusief btw voor een kamerthermostaat vervangen op bestaande bedrading, 445 euro exclusief btw voor een zoneregeling tot vier zones met batterijvoelers, 640 euro exclusief btw tot acht zones met een vraagsignaal naar de bron en 825 euro exclusief btw voor een bedrade zoneregeling over twaalf groepen.

Wat een thermisch kopje op de retour doet

Op elke retourafsluiter van de verdeler kan een thermo-elektrisch kopje. Krijgt dat spanning, dan warmt er een elementje op dat de afsluiter in drie tot vijf minuten opent of sluit. Zo kan een zone zijn eigen lussen dichtzetten zonder dat er iets aan de pomp of de ketel verandert. Dat is geen snelle regeling en dat hoeft het ook niet te zijn.

Hier zit wel de fout die wij het vaakst tegenkomen. Een kopje bestaat in een uitvoering die dicht staat zonder spanning en in een uitvoering die open staat zonder spanning, en wie die twee verwisselt, krijgt een lus die permanent dicht of permanent open blijft. Een kopje dat is opgedraaid maar nooit is aangesloten, houdt die groep het hele seizoen gesloten, en dat is van buiten niet te zien.

Daarom testen wij na het monteren elke zone tegen zijn eigen lus: zone aanzetten, vijf minuten wachten, en aan de retourleiding van die groep voelen of er iets gebeurt. Wat eruit komt gaat op het blad in de deur van de kast, naast de ingestelde doorstroming per groep.

Het vraagsignaal dat vaak vergeten wordt

Zodra alle zones tevreden zijn, gaan alle kopjes dicht en staat de verdeler op een gesloten kring. Draait de pomp dan nog, dan duwt hij tegen een dichte balk; blijft de ketel dan nog vragen, dan maakt hij warmte die nergens heen kan. Daarom hoort er tussen de regelunit en de bron een vraagsignaal te lopen, dat de bron vrijgeeft zolang er een zone warmte wil en stilzet als er geen enkele meer is.

Bij een regeling die los van de bron is gekocht, ontbreekt die draad vaak. Het beeld dat daarbij hoort: een pomp die continu loopt, een ketel die niet of juist altijd brandt en een installatie die geluid maakt in de kast. Het alternatief, een bypass of een differentieelventiel op de verdeler, lost het pompprobleem op maar niet het bronprobleem.

Achter een warmtepomp telt dit dubbel. Een pomp die warmte maakt terwijl de vloer dicht staat, slaat af op zijn eigen beveiliging en start even later opnieuw, en dat korte starten en stoppen is precies waar het rendement en de levensduur op inleveren.

Wat wij niet instellen

Wij zetten geen terugvalstand van drie graden in een vloer met een dekvloer van 60 millimeter erboven. De massa onder die kamer koelt dan ook af, en wat u in de nacht niet stookt, haalt u in de ochtend met een hogere aanvoer en meer uren terug. Een halve graad terug voor de nacht is het meeste dat daar zinvol is; op een snelle plaatvloer mag het meer zijn.

Wij leveren ook geen regeling die alleen via een app en een wifiverbinding te benaderen is als de unit in een meterkast van beton hangt waar geen bereik is, en geen vloer zonder begrenzing op de aanvoer onder laminaat of parket. Dat laatste is geen comfortinstelling maar de bescherming van de afwerking.

Vraag aan iedereen die u een thermostaat aanbiedt of hij een aanvoertemperatuur doorgeeft of alleen aan en uit schakelt, waar de buitenvoeler komt en of het vraagsignaal naar de bron is doorverbonden. Die drie antwoorden zeggen meer over wat u gaat merken dan het aantal schermen in de app.

Kort samengevat

• Een vloer vraagt een tot twee schakelingen per uur en een schakelverschil van rond een halve graad
• Achter een warmtepomp is weersafhankelijk met een buitenvoeler de enige regeling die werkt
• Een zone hoort bij een gebruikspatroon, dus drie tot vijf in een gewone rijwoning
• Thermostaat vanaf 160 euro en een zoneregeling tot vier zones 445 euro exclusief btw

De regeling is het lichtste onderdeel van een vloerverwarming en bepaalt het meeste van wat u ervan merkt. Begin bij de stooklijn, tel daarna de gebruikspatronen, en kies het kastje als laatste.