Waterzijdig inregelen per groep

Inregelen is het instellen van hoeveel water er per groep rondgaat, en het is de reden dat de ene kamer warm wordt en de andere niet. Water neemt de weg van de minste weerstand, dus een lus van veertig meter in een slaapkamer pakt meer dan het dubbele van wat zij nodig heeft en een lus van negentig meter in de woonkamer komt tekort. Dat zet u recht aan de kranen onder de flowmeters, met een rekenwaarde per groep en niet op gevoel.

Waarom een kamer achterblijft

Alle lussen van een verdeler hangen tussen dezelfde twee balken en voelen dus hetzelfde drukverschil. Wat erdoor stroomt, hangt daarna alleen af van de weerstand in die lus, en die loopt met de lengte op. Zet een lus van veertig meter naast een lus van negentig meter en de korte krijgt ruim twee keer zo veel water per meter buis als de lange.

Het gevolg is in bijna elke woning hetzelfde. De slaapkamer wordt warmer dan nodig, de uitbouw of de werkkamer haalt de negentien graden niet, en de bewoner draait de thermostaat een graad hoger om dat ene vertrek te dekken. Daarmee wordt het hele huis warmer gestookt om een verdeelprobleem te maskeren.

Er is in die woningen niets defect. Er is nooit iets ingesteld, en dat is iets anders. Van de verdelers die wij met de klacht van een koude kamer openmaken, staat het merendeel met alle kranen volledig open, precies zoals zij bij de oplevering zijn achtergelaten.

De som achter een flowmeterstand

Het debiet dat een groep nodig heeft, volgt uit het vermogen dat die groep moet leveren en uit de afkoeling die u aanhoudt. De formule is liters per uur is watt gedeeld door 1,163 maal de afkoeling in graden. Bij vloerverwarming rekenen wij met een afkoeling van ongeveer vijf graden tussen aanvoer en retour.

Reken een woonkamerlus voor. Negen vierkante meter die zestig watt per vierkante meter moet leveren is 540 watt. Gedeeld door 1,163 maal vijf komt dat op 93 liter per uur, oftewel ruim anderhalve liter per minuut. Een slaapkamerlus van veertig meter die vier vierkante meter met veertig watt dekt vraagt 160 watt, en dat is 28 liter per uur of iets minder dan een halve liter per minuut.

Daarmee hebt u per groep een getal om de vlotter op te zetten, en dat getal is dus voor elke lus anders. Een verdeler waar elke vlotter op dezelfde stand staat, is niet ingeregeld maar gelijkgezet, en dat is precies de situatie die de koude kamer veroorzaakt.

Waarom wij vanuit dicht werken

Elke kraan die u opendraait, verlaagt het drukverschil over alle andere lussen. Begint u met alles open en gaat u vervolgens afknijpen, dan verandert bij elke correctie ook de stand van de groepen die u al had gezet, en loopt u achter uw eigen werk aan. Begint u met alles dicht en draait u groep voor groep naar de rekenwaarde, dan beweegt het de andere kant op en is het na twee rondes stabiel.

Voordat de eerste kraan opengaat, zetten wij de pomp op de stand waarop hij in bedrijf gaat draaien. Een andere pompstand verandert elke flow op de balk, dus inregelen op de hoogste stand en daarna terugzetten naar de laagste maakt het hele werk ongedaan. Bij een pomp met een vast drukverschil of een vaste stand is dat eenvoudig; bij een pomp die zelf moduleert zetten wij hem op een vaste curve.

De retourtemperatuur is de controle

De flowmeter zegt hoeveel water er doorheen gaat. Of de lus die warmte ook aan de kamer heeft afgestaan, zegt alleen de retour. Daarom laten wij de installatie na het instellen twee uur warm draaien en meten wij per groep het verschil tussen de aanvoer en de retourleiding, met een contactmeter op de koppeling en niet met de hand.

Wat er dan hoort te staan: per groep ongeveer vijf graden verschil, en de retouren van alle groepen binnen twee graden van elkaar. Komt een retour bijna net zo warm terug als de aanvoer, dan gaat er te veel water door te weinig vloer en mag de kraan dicht. Is het verschil tien graden of meer, dan krijgt die lus te weinig water of is zij te lang voor wat zij moet dekken.

Die ronde is ook het moment waarop blijkt dat een groep niet is wat het label zegt. Een lus die volgens de tekening de werkkamer is en in werkelijkheid de hal verwarmt, komt hier aan het licht en nergens anders. Daarom gaat er bij ons na het inregelen een blad in de deur van de kast met per groep de ruimte, de lengte en de ingestelde waarde.

Wat inregelen niet oplost

Een ruimte met te weinig buis per vierkante meter is niet warm te regelen. Ligt de buis op twintig centimeter hart op hart, dan zit er vijf meter buis in een vierkante meter en is het plafond van die vloer laag, hoe wijd de kraan ook open staat. Dat is een legprobleem en geen instelprobleem, en de oplossing is een lus ertussen frezen of de warmtevraag van die ruimte verlagen.

Een lus waarin de doorlaat door aanslag is versmald, haalt zijn rekenwaarde ook niet. Daarom is onze eerste meting altijd dezelfde: kraan volledig open, en kijken wat de vlotter dan doet. Komt een lus met de kraan helemaal open niet in de buurt van de rekenwaarde, dan zit het probleem in de buis en heeft instellen geen zin.

Hetzelfde geldt voor een thermisch kopje dat dicht blijft staan of op de verkeerde retour zit, en voor een stooklijn die zo laag staat dat de vloer nergens genoeg warmte krijgt. Inregelen verdeelt wat er is; het maakt niets bij.

Wat het kost en wat het teruggeeft

Onze prijzen: 139 euro exclusief btw voor een verdeler tot vier groepen, 189 euro exclusief btw voor vijf tot acht groepen met retourmeting, 249 euro exclusief btw voor negen tot veertien groepen, 319 euro exclusief btw per woning als er twee verdelers op elkaar afgestemd moeten worden en 405 euro exclusief btw als wij het met warmtebeeld, een verslag en een nacontrole doen.

Wat u ervoor terugkrijgt is de graad die was opgedraaid om een koude kamer te dekken. Op een cv-ketel levert dat een paar procent op de stookrekening; op een warmtepomp meer, want die levert per graad koeler water ongeveer twee procent meer warmte per kilowattuur stroom. Over een heel stookseizoen is het verschil tussen een verdeler die staat zoals de monteur hem achterliet en een verdeler die is afgesteld goed te zien in de meterstand.

Vraag aan iedereen die komt inregelen twee dingen: welke rekenwaarde hij per groep aanhoudt en op welke pompstand hij die heeft gezet. Zonder die twee getallen is er geen manier om na te gaan of er iets is afgesteld of alleen aan kranen is gedraaid.

Kort samengevat

• Liters per uur is watt gedeeld door 1,163 maal de afkoeling, bij een vloer rond vijf graden
• Een lus van negentig meter vraagt ruim anderhalve liter per minuut, een lus van veertig een halve
• Instellen gebeurt vanuit dicht en op een vaste pompstand, anders loopt elke correctie achter
• Inregelen vanaf 139 euro exclusief btw per verdeler, met warmtebeeld en nacontrole 405 euro exclusief btw

Een verdeler waarop elke vlotter even hoog staat, is niet ingeregeld. Laat de rekenwaarde per groep op papier zetten en de retouren nameten, want dat is het enige bewijs dat er werkelijk is afgesteld.